Ecem Akıncı Çocuk ve Ergen Psikolojisi
 
menu×

Çocuklarda Kaka Kaçırma (Enkoprezis)



4 yaş öncesinde çocuklar kaka tutma ve  bırakma işlevini kazanma evresindedir. Bu davranış bu dönemler içerisinde bir becerinin gelişimi gibi ele alınmalı ve yaşanan ufak tefek  kazalar problem olarak algılanmamalıdır. Bununla birlikte, çocukların kakasını tutma ve bırakma işlevini kazandığı dönemin içerisinde olmasına karşın, uygun olmayan yerlerde kakasını kaçırması durumu çocuklarda kaka kaçırma problemi olarak adlandırılabilir. Bu davranışın bir sorun halini aldığını söyleyebilmek için, çocuğun kaka kontrolü işlevinin tamamen kazanmasını beklediğimiz 4 yaşını geçmiş olması, kaka kaçırma davranışını tekrarlayıcı şekilde son 3 ay içerisinde ayda en az 1 kez olacak şekilde gerçekleştiriyor olması ve bu kaka kaçırma davranışının tıbbi bir sebeple açıklanamıyor olması gerekmektedir. 


Çocuklarda Kaka Kaçırma Davranışının Olası Psikolojik Nedenleri


  • Zamansız ve zorlayıcı şekilde tuvalet eğitiminin verilmeye çalışılması,
  • Yeterli tuvalet eğitiminin verilmemesi,
  • Tuvalet ve tuvalete gitme konusunda korkuların yaşanması,
  • Baskıcı ve eleştirel ebeveynlere sahip olunması,
  • Sevgi ve ilgi eksikliği/ ihmal,
  • Aile içi çatışmaların yaşanması,
  • Çocuğu strese sokabilecek, kaygılarını arttırabilecek durumların yaşanması (boşanma, kayıp vs.),
  • Çocuğun hayatında ani ve önemli değişikliklerin yaşanması,
gibi sebeplerle çocuklarda dışkı kaçırma davranışı görülebilir.


Kaka Kaçırma Davranışı İle İlgili Ebeveynlere Öneriler

  • Alt ıslatma davranışında da olduğu gibi kaka kaçırma davranışınında ilk odaklanılması gereken şeylerden biri, davranışın altında organik bir sebep olup olmadığını araştırmak ve gerekli durumlarda çocuk doktorunuzun desteğini almaktır. Organik bir sebebe bağlanmayan kaka kaçırma davranışının altında yatan psikolojik sebepler ebeveynler tarafından iyice araştırılmalıdır.

  • Kaka kaçırma davranışında da anne ve babanın desteği çok önemlidir. Çocuğun aile içindeki çatışmalardan uzak tutulması, stres verici olayların giderilmesi son derece önemlidir.

  • Kaka kaçırma davranışı karşısında her türlü cezalandırıcı yöntemden kaçınılmalıdır.

  • Kaka kaçırma davranışı karşısında çocuğu eleştirmek, çocukla alay etmek uygun yaklaşımlar değildir. Bunların yerine çocuğa destek olunmalı, çocuk bu davranışı bırakabileceği konusunda cesaretlendirilmelidir.

  • Kaka kaçırma davranışı karşısında alt bezlemek pratik bir çözüm olarak gibi görülsede, bu durum içinde bulunduğu gelişim dönemi dolayısıyla kaka tutma ve bırakma becerisine sahip çocuğun olumsuz etkileyebileceği gibi kaka kaçırma davranışının daha da pekişmesine sebep olabilir.

  • Ebeveynlerin gerekli tüm değişiklikleri yapmasına rağmen davranışta azalma yaşanmaz ise, çocuk psikologlarından destek alınmalı ve uygun tedavi yöntemleri üzerine çalışılmalıdır.

×